Ditectif Llwybrau

Oeddech yn gwybod bod gweithio efo materion llwybrau yn gwneud chi yn fath o dditectif??

Wel, dwi wedi darganfod yn ddiweddar bod fi yn actio fel ditectif llwybrau!

Mewn un o’n ceisiadau mae yna achos lle mae llwybr eisiau cael ei gau gan tirfeddiannwr ond mae’r gymuned leol eisiau ei gadw gan fod yn ddarn o’r gymuned, ond nid yw’r llwybr erioed wedi bod yn lwybr cyhoeddus ar ein cofnodion. Mae pobol wedi bod yn ei ddefnyddio ers yr 1960au.

I brofi defnydd llwybr rhaid bod yn ychydig bach o dditectif! I benderfynu os yw hon wedi bod yn lwybr ers hun o amser mae’n rhaid edrych ar y dystiolaeth sydd yn cael ei ddweud gan dystion y llwybr honedig. Fel arfer byddent yn cyfweld i ofyn cwestiynau wrth y tystion yn gofyn cwestiynau fel-

  • Disgrifiwch y llwybr.
  • Pa mor aml bysech yn defnyddio’r llwybr ac i ba reswm?
  • Ydych yn cofio gweld arwyddion llwybrau cyhoeddus ar y llwybr?
  • Ydych wedi cael gwrthwynebiad o ddefnyddio’r llwybr?

Am fod y firws o gwmpas rydym yn gwneud y cyfweliadau yma dros y ffon rwan. Dwi wedi siarad  hefo dipyn o bobol yn barod. Mae llawer o bobol efo gwahanol  hanesion am y llwybr ac mae’r llwybr yn dod yn fyw gyda gwahanol atgofion mae pobol wedi cael wrth gerdded y llwybr. Mae’r llwybr yn bersonol i bawb.

Yn yr wythnosau cyn y ‘’lockdown’’ cefais gyfle i ymweld gyda’r tîm llwybrau yn Nolgellau ac yn ein hymweliad cefais gyfle i ymweld â llwybr roedd fy rheolwr llinell yn ei weithio ar. Roedd y llwybr yn mynd ar hyd cefn tai Mawddach Cresent. Mae’r cais yma wedi cael ei godi oherwydd mae llawer o bobol wedi dweud bod y llwybr yn mynd o flaen y tai yn lle tu ôl i’r tai a bod llawer o  fobol wedi defnyddio’r llwybr o flaen y tai ers can mlynedd. Roedd yn le braf wrth ymyl y môr ac yn amlwg efo pobol yn mwynhau cerdded yno oherwydd gwelwyd llawer o bobol o gwmpas. Mae’r lle bach yma wedi ei guddio mewn coed ac mae tua deg o dai. Cafodd y tai ei hadeiladu yn ôl yn yr 1902 gan Solomon Andrews gyda syniad o wneud y tai yn le gwyliau tebyg i Hafan y Môr. Yn anffodus daeth ei syniad ddim yn fyw ac mae Mawddach Cresent dim ond y cychwyn o rywle bysa wedi gallu bod yn le mor fawr!

Mawddach- Cymraeg

Mae dipyn o faterion fel yma yn digwydd gyda llwybrau ac yna maen broses hir o edrych ar dystiolaeth i ddatrys os oedd y llwybr yn wreiddiol yn mynd o flaen y tai. Weithiau mae materion fel yma yn mynd drwy ymchwiliad cyhoeddus, lle mae pobol yn cael cyfle i leisio eu tystiolaeth, mae penderfyniad yn cael ei wneud gan yr arolygwr. Os bydd y dystiolaeth digon cryf yn dweud bod y llwybr wedi bod yn mynd o flaen y tai ers can mlynedd, fydd proses yna yn parhau i newid ein map swyddogol, sef yr hen fapiau sydd yn mynd yn ôl at  tua 1850.

Rwyf wedi bod ar y cynllun ers ychydig dros dri mis rŵan ac rwyf wedi ymdopi yn dda gyda’r newidiadau gweithio o adref.  Rwyf yn gweld fy nealltwriaeth o’r gwahanol brojectau llwybrau wedi cynyddu llawer ers y dechrau a fy hyder i arwain mewn darnau o waith wedi tyfu yn enwedig wrth edrych ar dystiolaeth defnydd llwybr. Dydi gwaith llwybrau byth yn ddu a gwyn ac mae bob cais llwybr yn wahanol yn enwedig os yw llwybr yn golygu gwahanol atgofion a theimladau i bawb.

Cadwch yn saff a mwynhewch bod allan ar lwybrau lleol tan y byddwch yn cael crwydro yn bellach! Dwi’n edrych ymlaen at fynd fyny’r mynyddoedd yn fuan.

Hwyl am y tro!

Tomen y Mur

Mae'r wefan hon yn defnyddio Akismet i leihau sbam. Dysgwch sut mae eich data sylwadau yn cael ei brosesu .